Tuesday, May 28, 2013

මගේ පෙම්වතිය
මාව ඉම්බා


වසන්තේ එනවා කියන්නෙ ගහකොළ ආපහු කොළ, කහ පාටවලින් වර්ණවත් වෙන එක. ඒක දියවෙන අයිස්ක‍්‍රීම් එකක් තරම් ආදරයෙන් බේරෙනවා. අපි බේරෙන ජීවිත අස්සේ අපිව ම හොයාගෙන යනවා. කැලැන්ඩරයෙ කොළ ඉවරවේගෙන ගියහම තවත් අවුරුද්දක මහා බලාපොරොත්තු ගොන්නක් ඉස්සරහ හරිම පුංචියට අපි බලාගෙන ඉන්නවා. ඒත් ඒ බලාපොරොත්තු කීයෙන් කීයක් ඉෂ්ට වෙනව ද අවුරුද්දක් අස්සෙදී. මං බොහොම සැහැල්ලූවෙන් හිතන්න ගත්තා. ඒත් එහෙම හිතන්න බැහැ. මොකද මගේ හීන කන්ද කැලැන්ඩරය ඉස්සරහ එහෙමම යි. අවාසනාවන්ත සිදුවීම් හා වාසනාවන්ත සිදුවීම් අතරෙ ජීවිතය දෝලනය වෙනවා. එතකොට කණ්ණාඩියක් ඉස්සරහට ගිහිං මගේ ප‍්‍රතිරූපය දිහා බලාගෙන ඉන්නවා. ඒ ඉන්නෙ මම නෙවෙයි. වම-දකුණ මාරුවුණ කෙනෙක්. මං ආපහු බිම වාඩිවෙනවා. මොකද ආපහු අද ඉඳන් අලූත් අවුරුද්දක් නිසා. ජයග‍්‍රහණ පස්සෙන් ම පරාජය ආපු ජීවිතයක්. හැමෝගෙ ම ජීවිතවල පවතින කාලකණ්ණි හිස්බව වහගන්න, එක එක දේවල් හොයන අවුරුද්දක්. ඒත් දියවෙන අයිස්ක‍්‍රීම් එක ආශාවෙන් කනව වගේම අස්ථිරතාවට ආදරය කරන්න පුරුදු වෙන්න වෙනවා. මොකද අවදානමක් ගන්න බය ජීවිතය ජීවිතයක් නෙවෙයි කියලයි මට හැමවෙලාවෙ ම හිතෙන්නෙ. මාත් එක්ක දුවන අශ්වයො දිහා වෙලාවකට නැවැතිලා බලන් ඉන්නවා. මං තවමත් විඳවනවා ඒ දැනුම පිළිබඳ හිස්බව තුළ. කෙනෙක් කොච්චර දැනුවත් විය යුතු දැයි කියන නිර්ණායකය මං ගාව නැහැ. නමුත් පළිඟුවක් වගේ හදවතක් කෙනෙක්ට තියෙනවනම් කොයිතරම් හොඳ ද? එහෙම වුණොත් ලෝකෙට කොයිතරම් ලස්සන ආදරවන්තයො බිහිවෙයි ද ? එතකොට ඇත්තට ම අපිට අපි ව හොයාගෙන යන්න පුළුවන් ගමන වේගවත් වෙයි. හැමවෙලාවෙ ම මට මාව අභියෝගයක් වෙන නිසා ඔළුව ඇතුළෙ දහසක් දේවල් වැඩකරන්න පටන් ගන්නවා. ඒවායින් කොයිතරම් සුළු ප‍්‍රමාණයක් ද ක‍්‍රියාත්මක කරන්න පුළුවන් වෙන්නෙ. වෝල්ට් ඩිස්නි, ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්, ජේ.කේ. රෝලින් වගේ හීන දකින එක අපිට කරන්න පුළුවන්. නමුත් එයාලා ඒක යථාර්ථයක් කරනවා. ෆැන්ටසිය යථාර්ථයට ගේන්න උම්මත්තක ස්වරූපයක් තිබිය යුතුයි කියලා මං හැමවෙලාවෙ ම හිතනවා. මොකද කාව්‍යොත්මක හැම සුන්දර මිනිසෙක් ළඟම පුදුමාකාර ආදරණීය බවක් තියෙනවා. හරියට අවුරුදු පහේ පොඩි එකෙක් සමනළයන් පස්සෙන් යනවා වගේ. අපි අපේ සියලූම හීන එක පෙට්ටියකට දාලා, වහලා ඒ පෙට්ටිය මත වෙනම ම සැලසුම් ගහනවා. ඒ යථාර්ථය ද මායාව ද කියන එක තේරුම්ගන්න බැරිව. අලූත් වෙන්න හොඳම කාලය ආවත්, ඒ පාට අපිට පේන්නෙ නැතිවෙනවා. ඒකට හේතුව තවමත් අපි දාගෙන ඉන්න කණ්ණාඩි අනුන්ගේ වීම හෝ ඒවා පාටපාට වීම. පියවි ඇසින් දේදුන්නක් දකින්න දුරුතු හීතලේ මම ගෝල්ෆේස් එකේ වාඩි වෙනවා. එහාට මෙහාට යන ගොඩක් ජීවිත අතර මගේ පෙම්වතිය හිරිකඩ අස්සේ තුරුළු වෙලා මගෙ කම්මුල ආදරණීය විදිහට බොහොම උණුසුම් ව ඉඹිනවා. ඈතින් මුළු කොළඹ ම පොඩියට පේන්නෙ. අහසේ පාටපාට සරුංගල් අතරින් මම මට ම සුබඅලූත් අවුරුද්දක් කියා ගන්නවා. ආයෙත් මගේ සිහින ලෝකෙට යන්න.

Monday, May 27, 2013

Aravind Adiga

ඇත්ත ජීවිතය පොතේ ජීවිතයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්

අරවින්ද් අඩිගා යනු ජාත්‍යන්තර සාහිත්‍ය කරළියේ සම්භාවනාවට පත්වූ ඉන්දීය ලේඛකයෙකි. ඔහු වඩාත් ප‍්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ ‘ද වයිට් ටයිගර්’ කෘතිය හරහායි. 2008 වර්ෂයේදී බුකර් සම්මානය දිනාගැනීමට ‘ද වයිට් ටයිගර්’ කෘතිය සමත්විය. බුකර් සම්මානය දිනාගත් හතරවැනි ඉන්දියානුවා බවට ඒ සමග අරවින්ද් අඩිගා පත්විය. ඔහුට පෙර මෙම සම්මානය දිනාගත්තේ සල්මන් රෂ්ඩි, අරුන්දතී රෝයි සහ කිරන් ඬේසායිය. මෙම සම්මානයත් සමග ලේඛකයකු වශයෙන් වඩාත් ස්ථාවර වීමට අරවින්ද් හට හැකිවිය.1974 ඔක්තෝබර් 23 වැනිදා චෙන්නායි නුවරදී උපත ලද අරවින්ද්ගේ ප‍්‍රධාන අභිප‍්‍රාය වූයේ ජනමාධ්‍යවේදියෙක් බවට පත්වීමයි. ‘කැනාරා උසස් පාසලෙන්’ සහ ‘ශාන්ත ඇලෝසියස්’ විදුහලෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය ලබාගත්තේය. අනතුරුව ඔහු ‘ෆයිනෑන්ෂල් ටයිම්ස්’ පුවත්පතේ මාධ්‍යවේදියෙක් බවට පත්විය. මෙහිදී ඔහු ඩොනල්ඞ් ට‍්‍රම්ප් වැනි ඉහළ පෙළේ ධනවතුන් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡුා පවත්වා සාර්ථක ලිපි පෙළක් රචනා කළේය. ඔහුගේ සාහිත්‍ය දැනීම හේතුවෙන් ‘ටයිම්ස්’ සඟරාව ඔහුගේ සේවය ලබාගත්තේය. ඒ අනුව ‘ටයිම්ස්’ සඟරාවේ දකුණු ආසියානු කලාපීය වාර්තාකරු බවට ඔහු පත්විය. වසර තුනක කාලයක් ජනමාධ්‍යවේදියෙක් වශයෙන් ටයිම්ස් සඟරාවට සේවය කළ ඔහු පසුව ඉන් ඉවත්ව නිදහස් ලේඛකයකු බවට පත්විය.2008 වර්ෂයේදී අරවින්ද් කෘති තුනක් රචනා කළේය. ඒ ‘ද වයිට් ටයිගර්’ නවකතාව, ‘බිට්වීන් ද ඇසසිනේෂන්ස්’ යන නවකතාය. තවද ‘ද සුන්තාන්ස් බැටරි’ ල*, ‘ස්මැක්’ ල ‘ලාස්ට් ක‍්‍රිස්ට්මස් ඉන් බන්ද්‍රා’ යන කෙටිකතා සංග‍්‍රහද ඔහු පළකරන ලදී. අනතුරුව 2011 වර්ෂයේදී ‘ලාස්ට් මෑන් ඉන් ටවර්: ෆෝර්ත් එස්ටේට්’ නවකතාවද 2009 වර්ෂයේදී ‘ද එලිෆන්ට්’ යන කෙටිකතා සංග‍්‍රහයද ලියා පළ කළේය.ඉන්දියාවෙන් පිට සාර්ථකත්වයට පත්වූ නවකතාකරුවන් කිහිපදෙනා අතරට අරවින්ද් අඩිගා අද වනවිට පත්ව ඇත. පහත පළවන්නේ ඔහු සමග කෙරුණු සංවාදයකි.

Q.ඔබ ජනමාධ්‍යවේදියෙක් වශයෙන් කටයුතු කරලා, නවකතා රචකයෙක් බවට පත්වෙනවා. එම කටයුත්ත අතපසු වුණාද?

A.මම ‘ද වයිට් ටයිගර්’ නවකතාව ලියන්න පටන් ගත්තෙ 2005 වර්ෂයේදීයි. පොත එම වර්ෂයේ ලියා පළකරන්න මට හිතුණත් එය අසම්පූර්ණයි කියලා වරින්වර හිතුණා. ඒ නිසා නවකතාව සම්පූර්ණ කරලා පැත්තකින් තිබ්බා. නවකතාවක් කවදාවත් ලියන්නෙ නැහැ කියන මතයට මම ආවා. අවුරුදු ගාණකට පස්සෙ 2006 වර්ෂයේදී මම දිගු කාලයකට පස්සේ නැවත ඉන්දියාවට ආවහම යළිත් ‘ද වයිට් ටයිගර්’ කෘතිය ලියන්න පටන් ගත්තා. මේ සැරේ මම කළේ කෘතිය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කිරීමයි. කතාව මුල ඉඳලා අගටම ආයිත් ලිව්වා. ඊළඟ මාසෙ පුරාම මං කරපු එකම කාර්යය වුණේ නවකතාව ලියන එකයි. 2007 ජනවාරි මාසෙ වෙනකොට නවකතාව ලියලා ඉවරකරන්න හැකියාව ලැබුණා.

Q‘ද වයිට් ටයිගර්’ කෘතියෙහි එන ‘බාල්රාම් හල්වායි’ කියන චරිතය ඔබ ගොඩනැගුවෙ යම්කිසි පුද්ගලයෙක්ගෙ ආභාසය සහිතවද?

A.බාල්රාම් හල්වායි කියන්නෙ එක චරිතයක් නෙවෙයි චරිත ගණනාවක්. මම එහෙම කියන්නෙ ‘බාල්රාම් හල්වායි’ චරිතය නිරමාණය කරන්න විවිධ පුද්ගලයන්ගෙ ලක්‍ෂණ උපයෝගී වුණ නිසා. මම ඉන්දියාව පුරා සිදුකළ සංචාරවලදී දැකපු බොහෝ දෙනෙක්ගෙ ලක්‍ෂණ ඒ චරිතය තුළට ඇතුළත් වෙලා තියෙනවා. ඒ වගේම මම දින ගණන් රස්තියාදු වෙමින් මට අවශ්‍ය අත්දැකීම් එකතු කරගන්න කටයුතු කළා. දුම්රිය ස්ථාන, බස් නැවතුම්පොළවල්, කම්කරුවන්ගේ නිවාස සහ මුඩුක්කුවල මම බොහෝ කාලයක් ගතකළා. ඒවා තමයි පසුකාලීනව සියලූම නවකතාවලට පාදක වන්නේ. එමෙන්ම මා වටා සිටින පුද්ගලයන් සමග බොහෝ දෑ කතාකිරීමට මම කටයුතු කරනවා. ඉන්දියාවේ මධ්‍යම පාන්තික ජනතාව තුළ කුමක් හෝ දෙයක් නිතරම සමාජගත කරන්නයි බලාගෙන ඉන්නේ. ඔවුන්ට සෑමවිටම කියන්න කතාවක් තියෙනවා. ඉතින් මම හැම වෙලාවෙම ඔවුන් සමග සහ සම්බන්ධ වෙන්නයි කල්පනා කරන්නෙ. බාල්රාම් පසුකාලීනව කතාකරන්න යන්නෙ ඔහුට ඇසුණ දේවල්.

Q ඔබේ මේ කතාව තුළ බොහෝ කරුණු ඉතා විස්තරාත්මකව දක්වනවා. විශේෂයෙන් ඉන්දියාවේ පොලීසිය තුළ පවතින ¥ෂණය පිළිබඳ, දේශපාලන ක‍්‍රමවේදයේ අයථා කි‍්‍රයාකාරීත්වය පිළිබඳ, දිල්ලියේ සේවකයන්ගේ පැවැත්මේ අර්බුද පිළිබඳ, බැංග්ලෝරයේ ව්‍යාපාරිකයන් පිළිබඳ, මේ සියල්ල රචනා කරන්න මොන ආකාරයේ සමීක්‍ෂණයක්ද සිදුකළේ?

A.මගේ නවකතාව යථාර්ථවාදී දෙයක් හැටියට මං සලකන්නේ නැහැ. එය ප‍්‍රබන්ධයක්. ප‍්‍රබන්ධයක් තුළදී හමුවන චරිත ඇත්ත නෙවෙයි. නමුත් ඒ තුළ ඉන්දීය සමාජයේ යථාර්ථය මනාව පිළිබිඹු කරනවා. මෙම නවකතාවේ බාල්රාම්ගේ තාත්තා මියයන්නෙ ක්ෂය රෝගයෙන්. මෙලෙස මෙම රෝගයෙන් දහස් ගණනක් ඉන්දියානුවන් දිනපතා මියයනවා. මෙලෙස මියයන බොහෝ ඉන්දියානුවන් අන්ත අසරණ දුප්පත් පිරිසක්. බාල්රාම්ගේ පියා රික්ෂෝ රථයක් පදවන කෙනෙක්. ඉතින් ඔහු නිරතුරුවම බාහිර පරිසරය හා ගැටෙනවා. මේ හේතුවෙන් ක්ෂය රෝගය උත්සන්නවී මියයාමට ඇති ඉඩකඩ ඉහළයි. මට කියන්න අවශ්‍ය වුණේ මෙලෙස මියයන්නන් බොහොමයක් දුප්පත් ඉන්දියානුවන් බව කීමටයි. මෙම නවකතාවේ එන රජයේ ආයතන, රජයේ රෝහල්, මත්පැන් අලෙවිකරනා ස්ථාන, ගණිකා නිවාස ආදී සියල්ල මම ඉන්දියාව තුළ කරන ලද සංචාරවලදී ඇස් දෙකෙන්ම දැකපු ඒවා.

Q. ඔබ නවකතාව තුළදී හරි අපූරු කාරණයක් මතුකරනවා. ඒ තමයි ඉන්දියාව තුළ පවතින කුල ක‍්‍රමය ඉවත්වී මේ වනවිට දුප්පත් සහ පොහොසත් භේදය හටගෙන තිබෙන බව. එහිදී ඔබ ‘විශාල බඩවල් සහ කුඩා බඩවල්’ කියන අන්වර්ථ වචන භාවිත කරනවා?

A.පසුගිය වසර පනහක කාලයේදී ඉන්දියාව විශාල වෙනසකට භාජනය වෙලා තියෙනවා. බොහෝ දේවල් වෙනස් වෙලා තියෙන්නෙ වඩාත් සුබදායී ආකාරයටයි. ඔබ පැවසුවා වගේ මේ වනවිට පැවති සාම්ප‍්‍රදායික කුලධූරාවලිය ඉවත්ව තිබෙනවා. ඒ වෙනුවට තම දැනුම හා කුසලතා මත සමාජයේ ඉදිරියට පැමිණි පිරිස් ස්ථාවරභාවයට පත්වෙලා. අද වනවිට මෙම ඉදිරියට පැමිණි පිරිස සහ එම ස්ථානයට පැමිණීමට නොහැකි වූ පිරිස් අතර පරතරයක් නිර්මාණයවී තිබෙනවා. ඒ වගේම පැරණි සාධු සම්මත යැයි සැලකුණු සමාජ ක‍්‍රමය බිඳවැටීමත් සමග සමහර පිරිස් වෙත යම් අනාරක්‍ෂිත සහ අස්ථාවරභාවයක් ඇතිව තිබෙනවා. මෙතැනදී වඩාත් අර්බුදයට ලක්වී තිබෙන්නේ බහුතර ඉන්දීය දුප්පත් ජනතාවයි. ඔවුන්ට සිතාගන්න බැහැ තම සංස්කෘතිය සමග ඉදිරියට යනවාද, එසේ නොමැතිනම් පැරණි සංස්කෘතියේම සිටිනවාද කියා. හැබැයි මම හැමදාම හිතන දෙයක් තමයි මෙම නවකතාව කියවන්න  ඕන කෙනෙක් පෙළඹෙන්නෙ කතාව තුළ ඇති ආශ්වාදජනක බව නිසයි. මොකද  ඕනෑම කෙනෙක්ව ඇදබැඳ තබාගන්න එකක් තමයි ඒකෙන් සිදුවෙන්නෙ. මම වුණත් නවකතාවක් හෝ  ඕනෑම කෘතියක් කියවන්නෙ කියවීමට අත්‍යවශ්‍ය නිසා නොවෙයි. ඒ තුළ රසවත් කරුණු ඇතුළත්වන නිසා. මම මේ කතාව තුළ ඇත්තටම ඉන්දියාව කියන දේ ලිව්වා. ඒකයි මේ තරම්ම රසවත් වෙන්න හේතු වුණේ.

Q. ඔබට ජනමාධ්‍යවේදියෙක් වශයෙන් ලැබුණු අත්දැකීම් නවකතාව රචනයේදී සුළුවෙන් හෝ උපකාර වුණේ නැද්ද?

A.මම ව්‍යාපාරික ජනමාධ්‍යවේදියෙක් වශයෙන් ලියන ලද සියල්ල වැඩකට නැති බේගල් වශයෙන් අද දකින්නෙ. මම වෘත්තීය වශයෙන් ජනමාධ්‍යවේදියෙක් වුණත්, ව්‍යාපාර හෝ ඒ හා සම්බන්ධ කාරණා සාහිත්‍ය වශයෙන් දකින්නේ නැහැ. ඔබට ඉන්දියාවේදී සාර්ථක ව්‍යාපාරිකයෙක් වීමට අවශ්‍ය කරුණු ඇතුළත් කෘති රැුසක් මිලදී ගන්න පුළුවන්. නමුත් ඒවා කියවීම තුළින් සිදුවන එකම දේ වන්නේ ඔබම අතෘප්තියට පත්වීමයි. මෙම පොත් මගේ නවකතාවේ චරිතය වගෙයි. මම එහෙම කියන්නේ ඇත්ත ජීවිතය පොත් තුළ අන්තර්ගත කරුණුවලට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්. ඔබට කෘතියක් තුළින් මෙහෙම කරන්න, මෙහෙම කරන්න එපා කියලා උපදෙස් දෙන්න පුළුවන්. නමුත් හැබෑ ජීවිතයේදී එම කරුණු කොයිතරම් ආදේශ කරන්න හැදුවත් ඔබ අසාර්ථක වෙනවා. ඊට හේතුව වන්නේ යථාර්ථය අපි හිතන තරම් සුන්දර නැතිවීම. ඉන්දියාව තුළ මේ වනවිට කෝටිපතියන්
රැසක් ඉන්නවා. ඔවුන් විශාල වෙහෙස මහන්සියක්, උත්සහයක් සමගයි ඉහළට පැමිණිලා තියෙන්නෙ. නමුත් බොහෝ ඉන්දියානුවො උත්සහ කරන්නෙ එක රැයෙන් කෝටිපතියෙක් වෙන්න.

Q. ඔබේ නවකතාව පිළිබඳ ඉන්දීය සමාජයේ ධනාත්මක පිළිගැනීමක් ලැබුණාද? අන්නා හසාරේ ගෙන ගියේ ඔබේ නවකතාව තුළ පවතිනවා සේම පවතින, සමාජ, දේශපාලනයට එරෙහිව අරගලයක්. ඔබේ කෘතිවලට මෙම සමාජ සංශෝධන ක‍්‍රියාවලියේ යෙදුණා කියලා පැසසුම් ලැබුණාද?

A.ඇත්තෙන්ම නැහැ. අන්නා හසාරේගේ ක‍්‍රියාවලිය අපිට ලඝුකරන්න බැහැ. මොකද ඒක කෘතියක පවතින කල්පිතයන් සමග මුසුවුණ කාරණයක් නෙවෙයි. ඔහු කළේ දේශපාලනයට අභියෝග කිරීමයි. මගේ අරමුණ සමාජ සංශෝධනයට අදාළ කාරණා රචනා කිරීම නෙවෙයි.මට අවශ්‍ය වුණේ අදාළ කාරණා පමණක් රචනා කිරීමයි. ඒකෙදී හැකිතාක් දුරට සාහිත්‍යමය කරුණු ගෙනහැර දක්වන්න මට අවශ්‍ය වුණා. නමුත් හැමවිටම මගේ අරමුණ ප‍්‍රත්‍යක්‍ෂකොට දක්වන්න වුවමනා වුණා. ¥ෂණයට එරෙහිව ක‍්‍රියාකරන  ඕනෑම කෙනෙක් පිළිබඳ මට තියෙන්නෙ සුබවාදී හැඟීමක්. නමුත් ඒකෙන් දේශපාලන මතවාදය එළියට ගන්න මම උත්සහ කරන්නේ නැහැ. සාහිත්‍යවේදියෙක් වශයෙන් මගේ අරමුණ වන්නේ සමාජ, දේශපාලන කාරණා යම් නාට්‍යානුසාරී ක‍්‍රමවේදයක් ඔස්සේ රචනා කිරීමටයි. හැබැයි කොයිම මොහොතකදී වත් සිදුවන්නේ කුමක්ද? එය සිදුවීමට බලපාන හේතුව කුමක්ද යන්න පැහැදලි කරන්නේ නැහැ.

Friday, March 1, 2013

85 වැනි ඔස්කාර් රාත‍්‍රිය

                    ඇමෙරිකාවේ ලොස්ඇන්ජලීස් නුවර ඩොල්වී ශාලාව පසුගිය ඉරිදා සුපිරු තරුවලින් පිරීගියේ ලෝක සිනමා වංශකතාවේ තරු රැසක් පායා තිබුණු නිසයි. මේ තරු පෑයුවේ අන් කාරණයක් නිසා නොව 85 වැනි ඔස්කාර් ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේ ප‍්‍රහර්ෂය විඳගනු පිණිසයි.අසූපස්වන ඔස්කාර් සම්මාන උළෙලේදී බොහෝ දෙනාගේ විමතියට පත්වන කරුණු කාරණාත් සිදුවුණා. මිචෙල් ඔබාමා සහ සුපිරි නළු ජැක් නිකොල්සන් ධවල මන්දිරයේ සිට හොඳම සිනමාපටය සඳහා හිමි නාමලේඛනය ඉදිරිපත් කිරීම වගේම බෙන් ඇෆ්ලෙක් සමනිෂ්පාදනය කරමින් අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘ආර්ගෝ’ සිනමාපටය හොඳම සිනමාපටයට නිර්දේශ වුණත් හොඳම අධ්‍යක්ෂණයට නාමයෝජනා නොවීම ඒ අතරින් සුවිශේෂී වුණා.
  අසූ පස්වන ඔස්කාර් ඇකඩමි සම්මාන උළෙල මෙහෙයවීමේ ගෞරවනීය අවස්ථාව හිමිව තිබුණේ ‘මැක් ෆර්ලේන්’  හටයි. ඔහු කුල්මත් කරමින් තම මෙහෙයවීම ඉතා කදිමව ඉටු කළා.මෙවර වැඩි ගෞරවයක් දිනාගැනීමට සමත් වූ සිනමාපට තුනක් වූවා. ඒවා නම් ‘ඈන්ග් ලී’  අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘ලයිෆ් ඔෆ් පයි’  බෙන් ඇස්ලෙක් අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘ආර්ගෝ’ සහ ‘ලා මිසරාබ්ලේ’ සිනමා කෘතිනුයි. ‘ලයිෆ් ඔෆ් පයි’ සිනමා කෘතිය වෙනුවෙන් ඈන්ග් ලී හොඳම අධ්‍යක්ෂණයට හිමි සම්මානය දිනාගැනීමට සමත් වුණා. ඊට අමතරව හොඳම කැමරාකරණයට සහ හොඳම සංගීතයට හිමි සම්මානද මෙම සිනමාපටය දිනාගත්තා. උළෙලේ වැඩිම සම්මාන ගණනක් වූ හතරක් දිනාගැනීමට සමත්වූයේ ‘ලයිෆ් ඔෆ් පයි’ සිනමාපටයයි. ඔස්කාර් ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේ වැඩිම ගෞරවය හිමි හොඳම සිනමාපටයට හිමි සම්මානය ‘ආර්ගෝ’ දිනාගත්තා. ආර්ගෝ නිෂ්පාදනය කළ ‘වෙන් ඇෆ්ලෙක්, ජෙර්ස් ක්ලූනි සහ ග‍්‍රාන්ට් හෙස්ලොච් තම සම්මානය ගැනීමට ඔස්කාර් වේදිකාවට ආවා. මෙහිදී වෙන් ඇෆ්ලෙක් තම ජීවිතයේ නැගීම් සහ බැසීම් පිළිබඳ හැඟීම්බර වුණා. 
                                         ‘මම කවදාවත් හිතුවෙ නැහැ මෙතැනට ආපහු එන්න ලැබෙයි කියලා. මේ ශාලාවේ සිටින බොහෝදෙනා මට මේ ගමනේදී උදව් කළා’ බෙන් ඇෆ්ලෙක් මෙහිදී ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්ටත් තම ස්තුතිය පිරිනැමුවා. හොඳම අධ්‍යක්ෂණයට හිමි සම්මානය දිනාගත් පසු ‘ඈනග් ලී’ සිනමාවේ දෙවියන්ට තම කෘතඥතාව පිරිනැමුවා. ඔස්කාර් ඉතිහාසයේ තම නම රනින් සටහන් කරමින් රන් ආලේපිත සම්මානය තෙවැනි වරට ලබාගැනීමට ‘ඩැනියෙල් ඬේ ලූවිස්’ සමත්වුණා.  ඔස්කාර් සම්මාන ඉතිහාසයේ තෙවරක් හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනාගත් එකම නළුවා වශයෙන් ඩැනියල් ඬේ ලූවිස් හඳුන්වන්න පුළුවන්. ඔහු තම කතාවේදී මෙරිල් ස්ටී‍්‍රජව සිහිකළා. ඇය ගිය වසරේ ‘අයන් ලේඩි’ සිනමාපටයේ ‘මාග‍්‍රට් තැචර්ගේ’ චරිතය නිරූපණය වෙනුවෙන් හොඳම නිළියට හිමි ඔස්කාර් සම්මානය දිනාගත්තා. ‘ඩැනියල් ඬේ ලූවිස්’ මෙවර හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනාගත්තේ ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග් අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘ලින්කන්’ සිනමාපටයේ ‘ඒබ‍්‍රහම් ලින්කන්ගේ’ චරිත නිරූපණය වෙනුවෙන්. හොඳම නිළියට හිමි සම්මානය දිනාගත් විසි දෙහැවිරිදි ‘ජෙනිෆර් ලෝරන්ස්’ වේදිකාවට නගිද්දී පය ලිස්සා වැටීමටද ගියා. ඇය ‘සිල්වර් ලයිනින්ග්ස් ප්ලේබුක්’ හි වැන්දඹුවකගේ චරිතය නිරූපණය කළා. හොඳම සහය නිළිය ලෙස ‘ලා මිසරාබ්ලේ’ හි චරිත නිරූපණය කළ ඈන් හාතවේ සම්මාන දිනාගත් අතර හොඳම සහය නළුවා ලෙස ‘ජන්ගෝ අන්චේන්ඞ්’ සිනමාපටයේ රංගනයට කි‍්‍රස්ටෝපර් වෝල්ට්ස් සම්මාන දිනාගත්තා. අතිඋත්කර්ෂවත්ව පැවති ඔස්කාර් රාත‍්‍රිය බොහෝ දෙනකුට මතකයක් පමණක් ඉතිරි කරමින් අවසන් වුණා.

‘විශ්වරූපම්’ දැන් හරිද?                                            

                                       ‘විශ්වරූපම්’  සිනමාපටය පිළිබඳ අපි මුලින්ම ඔබ දැනුවත් කළේ සිනමාපටයේ පූර්ව ප‍්‍රචාර කටයුතු ආරම්භ වෙද්දීමයි. සිනමාපටය තිරගත වීමටත් කලින් විශ්වරූපම් ලොව පුරා පුවත් මවන සිනමාපටයක් බවට පත්වුණා. විශේෂයෙන්ම මේ සිනමා කෘතියේ ඇතුළත් දර්ශන 15ක් ඉවත් කරගන්නා ලෙසට මුස්ලිම් සංවිධාන රැසකින් මතු වූ විරෝධතා නිසා චිත‍්‍රපටයේ අධ්‍යක්‍ෂ කමල හසන්ට පවා දැඩි අසීරුතාවකට පත්වීමට සිදුවුණා. කමල හසන් කියන්නේ කවුද කියලා අපේ රටේ කොලිවුඞ් සිනමා රසිකයන්ට අමුතුවෙන් කිවයුතු නැහැ.
ඔහු ‘විශ්වරූපම්’ සිනමාපටයට කලින් අධ්‍යක්‍ෂණය කළ ‘මන් මදන් අම්බු’  ලොව පුරා සාර්ථකව තිරගත වුණා. මේ නිසා නැවත වරක් ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ සිනමා නිර්මාණයක් සමග පේ‍්‍රක්‍ෂකයන් හමුවට පැමිණීමට කමල හසන් පියවර ගත්තත් ‘විශ්වරූපම්’ තිරගත කිරීමටත් පෙර ඉන්දීය මුස්ලිම් සංවිධාන එහි ඇතැම් දර්ශන පිළිබඳ සිය විරෝධතා ගොනුකරමින් නඩු මඟට පිවිසියා. මෙහි අවසන් ප‍්‍රතිඵලය වූයේ ‘විශ්වරූපම්’ සිනමාපටය දමිළ ජනතාව වැඩි වශයෙන් සිටිනා තමිල්නාඩු ප‍්‍රාන්තයේවත් ‘විශ්වරූපම්’ ප‍්‍රදර්ශනය කිරීමට නොහැකි වීමයි. කොහොම වුණත් දර්ශන පහක් හඬ නැති කරමින් ඒ කියන්නේ මුස්ලිම් සංවිධානවල ඉල්ලීම්වලින් කොටසක් ලබාදෙමින් ‘විශ්වරූපම්’ ප‍්‍රදර්ශනය කිරීම ඇරඹුණත් මේ හේතුවෙන් කමල හසන් හට ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 30-60 අතර මුදලක් අහිමි වනු ඇති බවට විචාරකයන් පෙන්වා දෙනවා.
 අනෙක් පසින් ‘විශ්වරූපම්’ ලංකාවේ සහ මැලේසියාවේ ප‍්‍රදර්ශනය තහනම් කිරීමට පියවර ගත්තේ මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ ගැටලූව නිසාමයි. නමුත් ප‍්‍රසිද්ධ රැුඟුම් පාලක මණ්ඩලයේ අධීක්‍ෂණයෙන් සහ සංස්කෘතික අමාත්‍යවරයාගේ මැදිහත්වීමෙන් මුස්ලිම් ජාතිකයන්ට අපහාස වන දර්ශන ඉවත් කිරීමෙන් අනතුරුව ‘විශ්වරූපම්’ මෙරට ප‍්‍රදර්ශනය කිරීමට පියවර ගෙන තිබෙනවා. ඒත් සමග ලංකා ‘උලමා’ සංවිධානය පවසන්නේ මෙය ලංකාවේ ප‍්‍රදර්ශනය කිරීමත් සමග ජාතීන් අතර අසමගිය නිර්මාණය විය හැකි බවයි.
කෙසේ හෝ වේවා මේ වනවිට මෙම මතභේදතා මධ්‍යයේ ‘විශ්වරූපම්’ වෙත ඉහළම ප‍්‍රසිද්ධියක් ලැබී තිබෙනවා. එය එහි අධ්‍යක්‍ෂ, තිර රචක සහ සමනිෂ්පාදක කමල හසන්ගේ සතුටට කාරණයක් වෙනවාට සැක නැහැ. විශ්වරූපම්හි කමල හසන්ට අමතරව පූජා කුමාරි, රාහුල් බෝන්, ඇන්ඩෙ‍්‍රයා ජෙරමියා සහ ජගිනීස් අහිලම්ට් රඟපානවා.
විශ්වරූපම් සිනමාපටය හරහා නැගෙන කලාව-කලාව උදෙසාද එසේත් නැත්නම් මිනිසා උදෙසාද කියන ගැටලූව මේ මොහොත වෙද්දීත් පැන නැගී අවසන්. මොකද ආගම්වාදී අන්තගාමී නොවී මැදිහත් සිතින් කලා කෘතියක් නිපදවීමට මෙන්ම රසවිඳීමටද අවකාශයක් අප සෑම දෙනාටම තිබෙනවා. හොලිවුඞ් සිනමාපටයක මුස්ලිම් ආගමට අගරු වන දෑ පවතිද්දී ඒවා නරඹන මුස්ලිම් සංවිධාන දමිළ සිනමාපටවලට පමණක් කෑගසන්නේ ඇයිද යන්නත් සොයා බැලිය යුතු වෙනවා.

Monday, February 25, 2013

රූප සංඥාර්ථයේ විශිෂ්ටයා 

ස්ටැන්ලි කුබ්රික්                                          

    මානව පරිණාමයට පෙර වානරයෝ එක්රොක්වී නොදත් දෑ පිළිබඳ විමසිලිමත් වූහ. පෘථිවිය මත වෙනත් ජීවීන් විශේෂයක් පැමිණ පිහිටු වූ විශාල ගල් පුවරුවක් අසලට රැුස්වූ වානරයෝ එකිනෙකා පරයමින් කෑගසන්නටත් උනුන් හා දබර කරන්නටත් වන්හ. මේ අතර එක් වානරයකුගේ අත අස්ථියක හැඩය ගත් මස් කට්ටක් වන අතර එය මෙම වානරයන් අතර සටනේ උග‍්‍රම අවස්ථාවේ ඉහළ අහසට විසි වෙයි. නීල අහසේ මස් කට්ට ඉහළට ඇදෙද්දී ක්ෂණික ෙඡ්දනයක් ඔස්සේ මස් කට්ට පිහිටි පරිමාණයටම එහි හැඩයට සමානව තිරයේ දිස්වන්නේ අභ්‍යවකාශයේ රඳවා තිබෙනා චන්ද්‍රිකාවකි. මෙය සිනමා ඉතිහාසයේ ඇති විශිෂ්ටතම සංස්කරණයකි. අදටත් ස්ටැන්ලි කුබ්රික් නම් යුදෙව් ජාතික සිනමාකරුවා ‘2001: අ ස්පේස් ඔඩිසි’ (1968) හි මැවූ මෙම රූපරාමු පෙළ සිනමා වංශාවලියේ ගෞරවාදරයට මෙන්ම ඇගැයීමටද නිරන්තරයෙන් ලක්වන්නේ එහි පවතින විශිෂ්ටත්වය නිසාය.
                                                                 වරෙක ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්, ස්ටැන්ලි කුබ්රික් පිළිබඳ පැවසුවේ ඔහු (ස්ටැන්ලි කුබ්රික්) තමන්ගේ පරම්පරාවේ විශාල විප්ලවයක් සිදුකළ සුවිශේෂිතම අධ්‍යක්‍ෂවරයා බවයි.

                                             නමුත් පුදුමයකට මෙන් මෙම අසහාය සිනමාකරුවාට අධ්‍යක්‍ෂණයට හෝ තිර රචනයට එකදු ඔස්කා සම්මානයක්වත් ලැබුණේ නැත. ඔහුට ලැබුණු එකම ඔස්කා සම්මානය වූයේ ‘2001: අ ස්පේස් ඔඩිසි’ වෙනුවෙන් හොඳම දෘශ්‍ය ප‍්‍රයෝග සඳහා ලබාදෙන සම්මානයයි. විචාරකයන් පවසන පරිදි ‘2001: අ ස්පේස් ඔඩිසි’ යනු  ඕරිසන් වෙල්ස් ‘සිටිසන් කේන්’ නිෂ්පාදනයට කළ පසු බිහිවූ විශිෂ්ටතම සිනමා නිර්මාණය බවයි. මෙම සිනමාපටය හරහා සිනමාවේ නිම් වළලූ පුළුල් වූ අතර නව සංස්කරණ ක‍්‍රම ශිල්ප මෙන්ම සංගීතය යොදාගන්නා ආකාරයේද වෙනසක් ඇතිවිය.ස්ටැන්ලි කුබ්රික් උපත ලබන්නේ 1928 ජූලි 26 වැනිදායි. ඔහුගේ පවුල යුදෙව් ජාතිකයන් වූ අතර ඔහුගේ කුඩා කල ගතවන්නේ ඇමෙරිකාවේ නිව්යෝර්ක් නුවරය. නමුත් පසු කලෙක සාර්ථක සිනමා අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් වශයෙන් කුබ්රික් ලන්ඩනය තම වාසස්ථානය සඳහා තෝරාගන්නේ ඇමෙරිකාවේ හොලිවුඞ් පුරවරය වඩාත් කාර්යබහුල මෙන්ම සිනමාකරුවකුට ජීවත්වීමට නුසුදුසුම ස්ථානය වශයෙන් කුබ්රික් හඳුන්වන නිසයි.

                                                            කුබ්රික් කුඩා කල සිටම පොතපතට මහත් රුචිකත්වයක් දැක්වූ අතර පාසල තුළදී පවා ඔහුව ‘පොත් ගුල්ලෙක්’ වශයෙන් හඳුන්වන ලදී. ඔහුගේ පියා කුඩා කාලයේදීම කුබ්රික්ට ‘චෙස්’ ක‍්‍රීඩා කිරීම ඉගැන්වූයේය. කුබ්රික් පසු කලක පැවසුවේ චෙස් ක‍්‍රීඩාවේ යෙදීම හරහා ඉවසීම සහ විනය මනාව පුරුදු වන බවයි.කුබ්රික්ගේ පියා ඔහුට කැමරාවක් අරන් දෙන්නේ ඔහු කුඩා කාලයේදීමය. මෙයින් ඔහුව කැමරාකරුවෙක් වීමට පොළඹවාලන ලදී. එමෙන්ම කලක් සංගීත කණ්ඩායමක ඩ‍්‍රම්ස් වාදකයකු වශයෙන් කටයුතු කිරීමටද කුබ්රික් උත්සහ කළේය. ඔහු ජෑස් සංගීතයට බෙහෙවින් ඇලූම් කළේය. කෙසේ වෙතත් ඔහුට පාසල් අධ්‍යාපනයේදී ලබාගත හැකිවූයේ සාමාන්‍ය මට්ටමේ සාමාර්ථයක් පමණි. මේ හරහා ඔහුට විශ්වවිද්‍යාලයට යාමට තිබූ වරම අහිමි විය. නමුත් පසු කලක නිව්යෝර්ක් සිටි කොලේජ්හි රාත‍්‍රී අධ්‍යාපනය ලබා උපාධිය සම්පූර්ණ කිරීමට ඔහු සමත් විය. මේ අතර නිදහස් ඡුායාරූප ශිල්පියකු වශයෙන් කටයුතු කරමින් කුබ්රික් තමන්ගේ ආදායම සරිකර ගත්තේය. වයස අවුරුදු 17දී ඔහුට ‘ලූක්’ :ඛදදන* සඟරාවේ ඡුායාරූප ශිල්පියකු වශයෙන් කටයුතු කිරීමේ අවස්ථාව උදාවිය. මේ අතර කුබ්රික් දිගින් දිගටම සිනමාපට නරඹමින් තම සිනමා සිහිනයදිගේ පියනගන්නට විය. ඒ අනුව 1951 වර්ෂයේදී ඔහු ප‍්‍රථම කෙටි චිත‍්‍රපටය ‘ද මාර්ච් ඔෆ් ටයිම්’  නිර්මාණය කළේය. ඉන් අනතුරුව ‘ඬේ ඔෆ් ද ෆ්ලයිට්’, ‘ෆ්ලයිං පඞ්රා’, ‘ද සීෆර්රර්ස්’ යන කෙටි සිනමාපට නිර්මාණය කළේය. මේ කාලයේදී තම ඡුායාරූප රැුකියාවට සමුදුන් කුබ්රික් සිනමාකරුවෙක් ලෙස ඉස්මතුවීමට උත්සහ කළේය. ඒ අනුව ඔහු තමා විසින්ම කැමරා කර, අධ්‍යක්‍ෂණය කර, සංස්කරණය කරන ලද සිනමාපට දෙකක් නිර්මාණය කළේය. ඒවා වන්නේ ‘ෆියර් ඇන්ඞ් ඩිසයර්’, ‘කිලර්ස් කිස්’ යන සිනමාපටයි. 1951 නිෂ්පාදනය කළ ‘ෆියර් ඇන්ඞ් ඩිසයර්’ ආර්ථික වශයෙන් ලාභ ඉපැයීමට සමත් නොවුණත් ‘ෆියර් ඇන්ඞ් ඩිසයර්’ ලාභ ලැබීමට සමත් විය.
                                                                             කුබ්රික්ගේ සිනමා ගමනේ හැරවුම් ලක්‍ෂ්‍යය වශයෙන් ගතහැක්කේ ‘ස්පාර්ටකස්’ (1960) නිර්මාණය කිරීමයි. කර්ක් ඩග්ලස් නිෂ්පාදනය කළ ‘ස්පාර්ටකස්’ සඳහා නළු නිළියන් පමණක් 10,000ක් පමණ සහභාගි වූහ. මේ නිසා කුබ්රික් හට දුර රූප ගැනීම සඳහා මිලිමීටර් 70 සුපර් ටෙක්නිරාමා තාක්‍ෂණය යොදා ගැනීමට සිදුවිය. මෙය ඔස්කා සම්මාන හයකට නිර්දේශ වූ අතර ඉන් හතරක්ම දිනාගත්තේය. මෙම සිනමාපටයේ සාර්ථකත්වය මත ඔහුට කීර්තිය මෙන්ම නිෂ්පාදකයන්ද ගලාගෙන එන්නට විය. නමුත් තම නිර්මාණ ඉතාමත් සැලසුම් සහගතව සිදුකරනා කුබ්රික් ඊළඟ නිර්මාණය ලෙස ‘ලොලිටා’ (1962) බිහි කළේය. මෙහි කතාන්දරයේ පවතින රාගික ස්වරූප බැහැර කර කතාව තුළට හාස්‍යය හා උපහාසය මනාව එක්කිරීමට කුබ්රික් කටයුතු කළේය. අනතුරුව කුබ්රික් අතින් නිමැවූ විශිෂ්ටතම නිර්මාණයක් වූයේ ‘ඩොක්ටර් ස්ටේ‍්‍රන්ජ් ලව්’  ය. මෙය එම සමයේ සීතල යුද්ධය ආරම්භ කිරීමත් සමග ඇමෙරිකානු ජනතාව තුළ පැනනැගුණු න්‍යෂ්ටික බෝම්බ පිළිබඳ බිය පාදක කරමින් නිර්මාණය කළ උපහාසාත්මක සිනමා සිතුවමක් විය. ඉන් අනතුරුව ඔහු නිර්මාණ ගණනාවකත් විශ්ව සිනමා කෘති අතර හොඳම සිනමාපට 10 අතරට ගැනෙනා ‘2001: අ ස්පේස් ඔඩිසි - 1968’ නිර්මාණය කරන්නේ ආතර් සී. ක්ලාක් සමග එකතුවය. මෙය සිනමාවේ රූපමය ශක්‍යතාවයේ ඉහළම නිරූපනයක් වශයෙන් විචාරකයන් සලකයි. ඉන් අනතුරුව කුබ්රික්ගේ සිනමා කෘති අතුරින් ඉදිරියෙන්ම තිබෙන්නේ ‘අ ක්ලොක්වර්ක් ඔරේන්ජ්’, ‘ෆුල් මෙටල් ජැකට්’, ‘අයිස් වයිඞ් ෂට්’ ( 1999) යන සිනමා කෘතියි. 1999 ස්ටැන්ලි කුබ්රික් මියයන්නේ ඔහු වඩාත් දක්‍ෂතම රූපමය සංඥාර්ථයක් සහිත අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් බවට සපථ කරමිනි. අද ලොව විශිෂ්ට අධ්‍යක්‍ෂවරු ලෙස වැජඹෙන බොහෝ දෙනකුට ස්ටැන්ලි කුබ්රික්ගේ ආභාසය ලැබී තිබීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ සිනමාවට කුබ්රික් දැක්වූ අනුපමේය දක්‍ෂතාවයි.

හොලිවුඩයේ සැබෑ යුද විරුවා

සිනමාවේ නිහඬ යුගයේදීත් අනතුරුව හඬ සිනමාවට පැමිණි කාල වකවානුවේදීත් තම සිනමා නිර්මාණ හරහා පේ‍්‍රක්ෂකයන් ඇදබැඳගත් අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ලෙස ෆ‍්‍රෑන්ක් රසල් කප්රා හඳුන්වා දිය හැකිය. ඔහු හොලිවුඩයේ මුල් යුගයේදී හොඳම අධ්‍යක්ෂවරයාට හිමි ඔස්කාර් සම්මාන තුනකින් පිදුම් ලැබුවේය. ඒ කප්රාගේ තිබූ දක්ෂ අධ්‍යක්ෂණ ක‍්‍රමවේද හේතුවෙනුයි. ඔහු බොහෝ අවස්ථාවලදී සිනමා රීතීන් අභබිබවා යමින් වේදිකා නාට්‍ය ශෛලයකින් නළු නිළියන් හැසිරවූ බවට විචාරකයන් මත පළකරයි. ඒ කෙසේ වෙතත් ‘ඉට් හැපන්ඞ් වන් නයිට්’  ‘මිස්ටර් ඞීඞ්ස් ගෝස් ටු ටවුන්’ ‘ලොස්ට් හොරයිසන්’ ‘යූ කාන්ට් ටේක් ඉට් විත් යූ’  ‘මිස්ටර් ස්මිත් ගෝස් ටු වොෂින්ටන්’  ‘මීට් ජෝන්ස් ඩෝයි’  ‘ආර්සනික් ඇන්ඞ්  ඕල්ඞ් ලේස්’ ‘ඉට්ස් අ වන්ඩර්ෆුල් ලයිෆ්’සහ ‘ස්ටේට් ඔෆ් ද යූනියන්’ යන සිනමා කෘති අදටත් විශිෂ්ට නිර්මාණ බවට සැලකෙයි.
                                                            ෆ‍්‍රෑන්ක් රසල් කප්රා ඉපදුණේ සිසිලියේදීය. නමුත් ඔවුන් ඇමෙරිකාවට සංක‍්‍රමණයවීමත් සමග කප්රාගේ ජීවිතය ඇමෙරිකාව තුළ ගෙවී යයි. ඔහුගේ පවුලේ දරුවන් සත්දෙනෙක් සිටි අතර බාලයා වූයේ කප්රායි. වයස අවුරුදු හයේදී බෝට්ටුවක ඇන්ජිම අසල දින දහතුනක අපහසු ගමනකින් අනතුරුව ඔහු ඇතුළු පවුලේ සියලූදෙනා ඇමෙරිකාවට පැමිණෙයි.කප්රාගේ පියා පලතුරු එකතු කරන්නෙක් වශයෙන් කටයුතු කරන අතර එය පවුලේ ආදායමට ප‍්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. මේ හේතුවෙන් කප්රා ඇතුළු පවුලේ අනෙකුත් අයටද නොයෙක් රාජකාරීවල නිරත වීමට සිදුවෙයි.මේ නිසා කප්රා තම වයස අවුරුදු 17ක් පමණ වනතුරු කුඩා කුඩා රැුකියාවල් කළේය. පත්තර බෙදාහරින්නෙකු සහ නිවෙස්වල සුළු සුළු වැඩකටයුතු කිරීමට ඔහු පෙළඹෙයි. අනතුරුව ඔහු තම උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා ‘කැලිෆෝනියා ඉන්ස්ටිටියුට් ඔෆ් ටෙක්නොලජි’
 තෘතීයික අධ්‍යාපන ආයතනයට ඇතුළත් වෙයි.
                                         මේ අතර පවුලේ දැඩි ආර්ථික අපහසුතා මධ්‍යයේ කප්රා තම රසායන ඉංජිනේරු උපාධිය සම්පූර්ණ කිරීමට කටයුතු කළේය. ඔහු තම උපාධිය සම්පූර්ණ කළත් වර්ෂයක් පමණ යන තුරු කිසිදු රැුකියාවක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය.
                                             මේ කාලය වන විට ඔහුගේ පවුලේ සියලූදෙනා රැුකියාලාභීන් බවට පත්ව තිබීම හරහා කප්රා වෙත එල්ල වූ පීඩනය වැඩි විය. මේ නිසා වේටර්වරයෙක්, ගොවිපළ සහයකයෙක්, ජෝකර් කී‍්‍රඩා කරන්නෙක්, දේශීයව ඛනිජ තෙල් අලෙවි කරන්නෙක්, සිනමාපටවල අතිරේක නළුවෙක් වශයෙන් කටයුතු කළේය. මෙම කාලයේදී ඇමෙරිකානු දාර්ශනිකයෙක් වූ ‘එල්බර්ට් හබ්බර්ඞ්’  ගේ කෘති අලෙවි කිරීමට කටයුතු කළේය. මෙය ඔහුගේ ජීවිතය වෙනස් කළ සමයක් විය. කප්රා ‘මැනුවෙල් ආර්ට් හයි ස්කූල්’  නම් පාසලට සම්බන්ධ වන්නේ 1915දීය. මෙහිදී කප්රාගේ දක්ෂතා හඳුනාගන්නා එම පාසලේ ප‍්‍රධානී වෝල්ටර් මොන්ටගියු කප්රාට කෙටි - නිහඬ සිනමාපටයක් තැනීම උදෙසා ඩොලර් 75ක් ආධාර කරයි. ඒ අනුව කප්රා දින දෙකකදී තම මිතුරු කැමරාකරුවකුගේද සහය ඇතිව නවක නළු නිළියන් යොදා ගනිමින් සිනමාපටයක් නිර්මාණය කරන අතර එයට යහපත් ප‍්‍රතිචාර ලැබෙයි. මේ සමග කප්රාට තම සිනමා දිවියේ දොරටු එකින් එක විවෘත වීම ඇරඹෙයි.
1927 වර්ෂයේදී ඔහු ප‍්‍රථම වෘත්තාන්ත සිනමාපටය වූ ‘ෆො ද ලව් ඔෆ් මයික්’  1927දී නිර්මාණය කරයි. එහි තේමාව දිව යන්නේ ඇමෙරිකානු පාතාලයේ ආධිපත්‍යය දරනා ජර්මන්, යුදෙව් සහ අයර්ලන්ත ජාතික පාතාල නායකයන් තිදෙනෙක් වටායි.
මේ සමග හොලිවුඞ් පුරයේ දක්ෂ අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් වශයෙන් කප්රාට පැසසුම් හිමිවෙයි. අනතුරුව වර්තමානයේ ‘කොලම්බියන් පික්චර්ස්’ ලෙස හඳුන්වන ආයතනය ‘හෙන්රි කොහෙන්’ සමග දීර්ඝකාලීනව කටයුතු කිරීම ආරම්භ කරයි. ඒ අනුව 1927දී ‘ජෑස් සින්ගර්’ 1929දී ‘ද යන්ගර් ජෙනරේෂන්’ ඇතුළු සිනමාපට රැුසක් අතිසාර්ථකව තිරගත වෙයි. 1934 වර්ෂයේදී තිරගත වන ‘ඉට් හැපන් වන් නයිට්’ එම වසරේ ඔස්කාර් සම්මාන උළෙලේ ප‍්‍රධාන සම්මාන පහම දිනාගැනීමත් සමග කප්රාගේ අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් වශයෙන් හොලිවුඩයේ පැවති බලතල වැඩිවෙයි. එවකට එක් සිනමාපටයක වැඩිම ගෙවීම ලබන අධ්‍යක්‍ෂවරයා වශයෙන් ඇමෙරිකන් ඩොලර් 25,000ක ගෙවීමක් ලැබීමට ඔහු සමත් වෙයි.
                                     කෙසේ වෙතත් මෙතරම් සාර්ථක වන අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් දෙවැනි ලෝක යුද සමයේ යුද හමුදාවට එක් වන්නේ තමා රිදී තිරයේ මැවූ වීරයන් සේම වීරත්වයකින් ඇමෙරිකාව වෙනුවෙන් යුද්ධය සඳහා පෙනී සිටීමටය. මෙසේ ඇමෙරිකන් හමුදාවට එක්වූ කප්රා අදට පවා විශිෂ්ට යුද වාර්තා කරන සිනමාපට ලෙස සැලකෙන ‘වයි වී ෆයිට්’ 1942 - 1944 වාර්තා සිනමාපට හත නිර්මාණය කරයි. මෙම සිනමාපට අතරින් ‘පර්ලූඞ් ටු වෝර්’  1942 ඔස්කාර් ඇකඩමි සම්මානයට පාත‍්‍ර වන්නේ හොඳම වාර්තා චිත‍්‍රපටය වෙනුවෙනි. දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව කප්රා සිනමාවට යළි එක්වුවත් ඔහු පුද්ගල චරිතවලට වඩා ආගමික මතවාදයක් ඉදිරියට දරපු උත්සහය නිසා පෙර තරම් සාර්ථකත්වයක් ලැබීමට නොහැකි වෙයි. 1991 සැප්තැම්බර් මස තුන්වැනිදා කප්රා මිය ගියත් ඔහු ආරම්භ කළ අධ්‍යක්‍ෂණයේ වෙනස අදටත් හොලිවුඩයේ ඉහළින්ම පවතියි.


Tuesday, February 12, 2013


පුරාවෘත්ත සිනමාවේ වයිලර් පුරාවෘත්තය

ජර්මනිය අධිරාජ්‍යයක්ව පැවති සමයේදී ස්විස් ජාතික පියකුට සහ ජර්මන් ජාතික මවකට දාව ‘විල්හෙල්ම් වෙයිලර්’ 1902 ජූලි පළමුවැනිදා උපත ලැබීය. මෙම යුදෙව් ජාතික දරුවා අනාගතයේදී ලොව සුපතළ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් බවට පත්වනු ඇතැයි කිසිවෙක් එම සමයේ විශ්වාස කරන්නට නැත.‘විල්හෙල්ම් වෙයිලර්’ පසු කාලයේදී ‘විලියම් වයිලර්’ යන නමින් වෙනස් වූවේය. ඒ වඩාත් පහසුවට සහ යුදෙව් ජාතියට ඒ වනවිට පැනනැගී තිබූ දැඩි ව්‍යසනකාරී පාරිසරික පසුබිම හේතුවෙනි. වයිලර්ගේ විශිෂ්ට සිනමා කෘතියක් වශයෙන් සැලකෙන 1959 බිහිවූ ‘බෙන් හර්’ (ඊැබ ්‍යමර* සිනමාපටය වෙනුවෙන් සම්මානයට පාත‍්‍ර වෙද්දී ඔහු වේදිකාවේදී මෙසේ පැවසීය. ‘ක‍්‍රිස්තියානි ආගම පිළිබඳ මෙතරම් කාරණා සහිත සිනමාපටයක් යුදෙව් ජාතිකයෙක් වශයෙන් මට නිර්මාණය කිරීමට සිදුවීම පුදුම සහගත සිදුවීමක්’ විලියම් වයිලර් එලෙස ප‍්‍රකාශ කළේ බරපතළ දේශපාලනික කාරණාවක්ද පසක් කරමිනි. ඒ යුදෙව් ජාතිකයන්ට දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේදී සිදුවූ අසාධාරණයට හඬක් වෙමිනි.


                                                           විලියම් වයිලර් හොඳම අධ්‍යක්ෂවරයාට හිමි ඔස්කා සම්මානයෙන් තෙවරක්ම පිදුම් ලබන අතර ප‍්‍රංශ කාන්ස් සිනමා සම්මාන උළෙලේදී ‘පාල්ම් ඞී  ඕර්’ සම්මානයටද පාත‍්‍ර විය. නමුත් ඔහුගේ මෙම වාර්තාවට වඩා තවත් සුවිශේෂී කාරණාවක් වන්නේ ඔහුගේ සිනමාපටවල රංගනයෙන් දායක වූ නළු නිළියන් තිස්වරක් ඔස්කා සම්මානය උදෙසා නාමයෝජනා වීමයි. එම තිස්වරෙන් දහහතර වරක්ම නළු නිළියන් සම්මානයට පාත‍්‍රවීම සුවිශේෂී කාරණාවක් විය. එයින් විලියම් වයිලර්ගේ සිනමා නිර්මාණ තුළ නළු නිළියන් හැසිරවීමේ දක්ෂතාව මනාව පැහැදිලි වෙයි. විලියම් වයිලර් තම මිතුරු විලී වයිල්ඩර් මෙන්ම සිනමාවේ ආධිපත්‍යය අධ්‍යක්ෂවරයා සතු වගකීමක් බවට මනාව පෙන්වපු අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වශයෙන් ප‍්‍රචලිත වරක් ඔහු ‘ජ සබෙල්’ සිනමාපටය වෙනුවෙන් හෙන්රි ෆොන්ඩා එක දර්ශනයක් උදෙසා 40 වරක් එකම දර්ශනයේ රූගත කිරීම්වලට භාජනය කළේය. ඒ සෑම අවස්ථාවකදීම ‘හෙන්රි ෆොන්ඩා’ විලියම් වයිලර්ගෙන් තම අඩුපාඩුව පිළිබඳ විමසා සිටියත් වයිලර්ගේ සරල පිළිතුර වූයේ ‘එය ගන්න දෙයක් නැහැ’ යනුයි. මීට අමතරව විලියම් වයිලර්ට සිනමාවේදී ‘නයින්ටි ටේක් වයිලර්’  නාමය පටබැඳුණේ ඔහු දර්ශනයක් තමන්ට අවශ්‍ය කරනා තෘප්තියට පැමිණෙන තුරු රූගත කිරීම් සිදු කරන නිසාය.

                                        වයිලර්ගේ හොඳම සිනමා කෘති වශයෙන් ‘බෙන් හර්’ ‘ද බෙස්ට් ඉයර්ස් ඔෆ් අවර් ලයිව්ස්’, ‘මිසිස් මිනිවර්’ (ඵරිග ඵසබසඩැර-1942* ‘ෆනී ගර්ල්’  ද හේරස්’  ‘ද ලෙටර්’ ‘ද වෙස්ටර්නර්’ ‘වදරින් හයිට්ස්’ ‘ජ සබෙල්’ ‘හෙල්ස් හීරෝස්’  හඳුන්වා දිය හැකිය.
විසිවැනි සියවසේ දෙවැනි දශකයේ නිහඬ සිනමාවෙන් තම සිනමා ආගමනය සනිටුහන් කරනා විලියම් වයිලර් කතානාද සිනමාවේද තම නම සටහන් කර ගැනීමට සමත් වන්නේ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වශයෙන් තම දක්ෂතා පෙන්වීම හේතුවෙනි.
විලියම් වයිලර් සිනමාවට පිවිසෙන්නේ ඉතා පහසු මාවතක් ඔස්සේ නොවෙයි. අතිදක්ෂ කතානාද අධ්‍යක්ෂකවරයා බවට පත්වීම ඔහු මුහුණ දුන් සිදුවීම්ද ඉතා බලපෑමක් එල්ල කළේය. යුදෙව් පවුලක උපත ලැබූ විලියම් වයිලර් කුඩා කල සිටම මුරණ්ඩු චරිතයක් විය. ඔහු පාසල් ගණනාවක අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ ඇතැම් පාසල්වලින් වයිලර්ව නෙරපීම හේතුකොටගෙනය. ඔවුන්ගේ මව කුඩා කල සිටම වේදිකා නාට්‍ය, ඔපෙරා සහ චිත‍්‍රපට නැරඹීම සඳහා වයිලර්ව රැුගෙන යන ලදී. මෙසේ රැුගෙන ගොස් කලා මාධ්‍ය පිළිබඳ කුඩා කල සිටම උනන්දුවක් මතුවීම හරහා පසු කලෙක ඔහු සිනමා අධ්‍යක්ෂවරයෙක් බවට පත්වන්නේය. නමුත් ඔහු ඇමෙරිකාවට පැමිණෙන්නේ කම්කරුවෙක් වශයෙන් සේවය කිරීමටය. ඒ, තරුණ වියට පිවිසි විලියම් වයිලර් කුමන හෝ රැුකියාවක නිරත කරවීමේ අරමුණෙන් ඔහුගේ මව ගන්නා තීරණය හේතු
කොටගෙනය. ඒ අනුව නැවක නැගී ඇමෙරිකාව බලා එන ‘වයිලර්’ නැවේ ගාස්තුව ගෙවන්නේ මාසික වේතනයෙනි. ඔහුට යුනිවර්සල් චිත‍්‍රාගාරයේ පණිවුඩකරුවෙක් වශයෙන් ක‍්‍රියාකිරීමට සිදුවන්නේ මෙම කාලවකවානුවේදීය. නිතර නිතර යුනිවර්සල් චිත‍්‍රාගාරයට ගමන් කිරීම නිසා සිනමාව පිළිබඳ ඇල්ම වයිලර් තුළ වඩාත් ඉහළ ගියේය. මේ නිසා ඔහු තම රැුකියාව අතහැර දමා හොලිවුඞ් පුරවරයට පැමිණීමට තීරණය කරයි. එය එම කාලවකවානුවේදී ඔහු ගන්නා දරදඬු මුරණ්ඩු තීරණයක් වශයෙන් පෙනුණත් ඔහුගේ ජයග‍්‍රාහී මාවත විවෘත වන්නේ ඒ හරහාය.

                                               1923දී ඔහු දෙවැනි සංස්කරණ ශිල්පියෙක් වශයෙන් හොලිවුඩයේ කටයුතු කරයි. නමුත් ඔහුට එම රැුකියාව අහිමි වන අතර 1925දී තෙවැනි සහය අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වශයෙන් සිනමාපට කිහිපයකටම දායක වෙයි. මෙසේ අපහසුවෙන් සිනමාව ජයගන්නා විලී වයිලර් 1928දී තම ප‍්‍රථම නිර්මාණය වූ ‘එනිබොඩි හියර් සීන් කෙලී?’ අධ්‍යක්ෂණය කරයි. එය හොලිවුඞ් පුරවරයේ එතෙක් කාලයකට අඩුම වයසේ පසු වූ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් කළ නිර්මාණයක් ලෙස වාර්තා පොතට එකතු වෙයි. මෙසේ ආරම්භ කරන වයිලර්ගේ සිනමා ගමන 1981දී ඔහු මිය යන වර්ෂය දක්වා නොකඩවා ගලා ගියේය. මිය යනවිට විලියම් වයිලර් සිනමා කෘති 71ක් අධ්‍යක්ෂණය කර තිබූ අතර ඔහු පුරාවෘත්ත සහිත කතන්දර විශාල පිරිවැයක් දරා නිර්මාණය කිරීමට සමත් දක්ෂතම අධ්‍යක්ෂවරයා බවට අදටත් සැලකෙයි.